Stichting Zoogdierenwerkgroep Zuid-holland

Op zaterdagavond 8 mei stond een tweede monstertocht vleermuizen in 2010 gepland, een avond waarop er vanuit rijdende auto’s zoveel mogelijk waarnemingen van vleermuizen worden geregistreerd met de bat-detector.

Het weer was van dien aard dat het moeilijk was om een beslissing te nemen of de inventarisatie door moest gaan of niet. Sinds begin mei was het opmerkelijk koud geworden, soms tot nachtvorst aan toe en waaide een matige tot vrij krachtige noord(oosten) wind en was er van tijd tot tijd regen.
Uiteindelijk vielen de weersomstandigheden voor zaterdagavond erg mee. Het was weliswaar koel (begin van de avond 10 gr C.), maar het was min of meer windstil en bewolkt, maar er was geen neerslag (behalve 10 minuten lichte regen in het zuiddeel van de Vijfheerenlanden).

We waren met een intiem groepje van acht mensen (Mariska, Bart, Odile, Mike, Remco, Eric en Kees). Door ervaren en minder ervaren mensen met elkaar te combineren konden er in totaal drie auto-excursies worden ingedeeld. Iedere auto-excursie had een eigen deelgebied (zuiden, noordwesten en noordoosten van de Vijfheerenlanden).

De Vijfheerenlanden is een van de mooiste en rijkste delen van Zuid-Holland. Het centrale deel is tamelijk open veenweidegebied, het landschap is echter tamelijk afwisselend en beschut. In het noorden liggen griendcomplexen, zoals de Bolgerijen, en langs de Zouweboezem, de Diefdijk en de Lingedijk is een zeer gevarieerd kleinschalig landschap aanwezig met moeraselementen en diverse wielen. Door eerdere inventarisaties weten we dat hier ook soorten als meervleermuis, baardvleermuis en grootoorvleermuis zijn te verwachten.

Resultaten

Omdat er maximaal drie auto-excursies reden waren de deelgebieden per auto eigenlijk net te groot. Hierdoor konden niet alle geplande kilometer-hokken worden bezocht.
De eerste vleermuizen vlogen tegen 22.00 en er was 2 uur per auto-excursie beschikbaar om het deelgebied te onderzoeken.

Er werden in totaal 109 kilometerhokken vleermuizen waargenomen. In 10 andere kilometerhokken werden geen vleermuizen gehoord, maar dat was vaak het gevolg van het feit dat er maar een klein stukje infrastructuur in het betreffende km-hok werd bezocht.

Al met al werden er 480 vleermuizen geregistreerd en genoteerd. Er werden vijf soorten vleermuizen genoteerd, namelijk de meervleermuis, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis.
Het overgrote deel had betrekking op de gewone dwergvleermuis (bijna 400 exemplaren). In sommige kilometerhokken was de dichtheid zodanig hoog dat er meer dan 20 foeragerende dieren werden geteld.
Het aandeel aan ruige dwergvleermuizen was aanzienlijk lager dan enkele weken geleden. Toch werden nog 64 exemplaren gehoord, waarvan de meeste dieren in de zuidhelft van de Vijfheerenlanden. De excursies waren gezamenlijk goed voor 18 verschillende laatvliegers, verspreid over een groot gebied.
Er waren drie meervleermuizen gehoord (en een mogelijke) in het kanaal ten zuiden van Meerkerk en in de omgeving van de Linge werd een rosse vleermuis gehoord.

Boven het kanaal tussen Meerkerk en Vianen werden maar weinig vleermuizen gehoord. In de jaren negentig was hier lange rij van oude populieren aanwezig werden hier zes soorten vleermuizen gehoord. Nu zijn de populieren weggehaald en was slechts hier en daar een jagende dwergvleermuis aanwezig.

Naast de vleermuizen werden ook diverse waarnemingen gedaan van hazen, een bruine rat en een woelmuis. Er werden op diverse plaatsen bosuil, snor en sprinkhaanzanger gehoord.
Iedereen bedankt voor de bijdrage aan deze excursie.


Kees Mostert, 9 mei 2010

NW ZU NO Totaal Gewone dwergvleermuis 203 141 50 394 Ruige dwergvleemruis 23 39 2 64 Laatvlieger 9 7 2 18 Rosse vleermuis 1 1 Meervleermuis 3 3 235 191 54 480