Stichting Zoogdierenwerkgroep Zuid-holland

Afgelopen zaterdagavond, 2 oktober 2010, werd een vleermuizentocht georganiseerd in het grensgebied van Noord- en Zuid-Holland in de omgeving van de Bollenstreek en de Haarlemmermeer en Westeinderplassen in Noord-Holland. Het verzamelen van vleermuiswaarnemingen in deze omgeving voorziet in een van de laatste grotere gebieden waarin recente gegevens (groten)deels ontbreken.

De weersverwachting was aanvankelijk weinig gunstig met een zeer grote regenkans. Uiteindelijk bleek via buienradar.nl dat er tussen twee buiengebieden in (van 20.00 tot 22.30) een droge periode zou volgen, precies de periode waarin wij gegevens wilden verzamelen. Er kwamen elf mensen opdagen, waarmee vijf verschillende regio’s  konden worden verdeeld.
De geselecteerde regio’s hadden betrekking op het centrale en zuidelijke deel van de Haarlemmermeerpolder, de oosthelft van de Bollenstreek (omgeving Sassenheim – Hillegom), de westhelft (Noordwijkerhout – De Zilk) en de zuidkant (omgeving Katwijk, Rijnsburg en Voorhout).

De geselecteerde gebieden zijn qua landschap nogal wisselend, van kleinschalig tot grootschalig landbouwgebied, en van afwisselend naar zeer open. In deze omgeving kunnen we alle gewone soorten vleermuizen aantreffen. We waren extra benieuwd of we, gezien het late tijdstip in het jaar, nog meervleermuizen tegen zouden komen en of er al tweekleurige vleermuizen waren te vinden.

In de tijdsbestek van 20.00 tot ca. 22.30 werden in totaal maar liefst 675  vleermuizen geregistreerd. De meest talrijke vleermuis bleek de ruige dwergvleermuis te zijn met 337 records, gevolgd door de gewone dwergvleermuis met 323 meldingen. De overige soorten werden in zeer kleine aantallen waargenomen.  Er werden 4 meervleermuizen gehoord (ervaring tijdens eerdere tochten laat zien dat zowel meer- als watervleermuis eenvoudig gemist kunnen worden vanuit rijdende auto’s), 5 laatvliegers, 3 rosse vleermuizen en 1 grootoorvleermuis.

In het centrale deel van de Haarlemmermeerpolder werden in  totaal 181 vleermuizen geregistreerd. Hier was het aandeel aan ruige dwergvleermuis verreweg het hoogst. Er werden 154 ruige dwergvleermuizen, 22 gewone dwergvleermuizen en 4 meervleermuizen genoteerd. Als bijvangst werd nog een woelrat waargenomen.
In het aangrenzende zuidelijke deel van de Haarlemmermeerpolder ging het om 99 vleermuizen, waarbij eveneens een groot deel betrekking had op ruige dwergvleermuizen (73 exemplaren). Naast 24 gewone dwergvleermuizen werden ook nog 2 rosse vleermuizen (later op de avond) gehoord.

In het oostelijke deel van de Bollenstreek (tussen de spoorlijn, Sassenheim en Hillegom) werden in totaal 183 vleermuizen gehoord. Het ging om 115 gewone dwergvleermuizen, 63 ruige dwergvleermuizen en 5 laatvliegers. Er werd ook nog een kleine watersalamander en een konijn genoteerd.

In de westelijke deel van de Bollenstreek (tussen het duingebied en de spoorlijn) werden in totaal 162 vleermuizen genoteerd, waarbij er 111 gewone dwergvleermuizen, 43 ruige dwergvleermuizen, 1 rosse vleermuis en 1 grootoorvleermuis werd genoteerd. Bijvangsten waren rugstreeppad, konijn en grote groene sabelsprinkhaan.

In het zuidelijke deel tussen Noordwijkerhout, Katwijk, Sassenheim en Voorhout was er verrassend weinig activiteit te horen. Op grote stukken werden nauwelijks vleermuizen gehoord. Uiteindelijk werden in totaal 43 vleermuizen gehoord. Een groot deel daarvan had betrekking op gewone dwergvleermuizen (41 exemplaren), er verder “slechts” 2 ruige dwergvleermuizen gehoord en tevens twee keer mogelijk een laatvlieger, maar deze werden zodanig kort gehoord dat men hier niet zeker van was. Onderweg werden ook 9 hazen genoteerd.

	Haar mid	Haar zuid	Boll west	Boll oost	Boll zuid
Meervleermuis	4	-	-	-	-
Gewone dwergvleerm.	22	24	111	115	43
Ruige dwergvleerm.	154	73	43	63	2
Rosse vleermuis	-	2	1	-	-
Laatvlieger	-	-	-	5	2?
Grootoorvleermuis	-	-	1	-	-
Totaal	180	99	156	183	47

Al met al laat deze inventarisatie dat je met een beperkt aantal mensen in een beperkte tijd veel gegevens kunt verzamelen die nuttig zijn voor een verspreidingsbeeld. Deze is nog interessanter wanneer bepaalde terreinen, zoals plassen, vijvers, landgoederen en recreatiegebieden nog aanvullend per fiets of lopend worden bezocht omdat deze gebieden vanuit de auto’s grotendeels worden gemist..

Namens de Zoogdierenwerkgroep Zuid-Holland en de NOZOS,  


Kees Mostert                            Eric Thomassen
Palamedesstraat 74                 Middelste gracht 28        
2612 XS Delft                            2312 TX Leiden
015-2145073                            071-5127761
06-51705200                            06-23749279
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.                          Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.